Kesme İşareti Kullanımı ve Konu Anlatımı
22 Haziran 2024

Kesme İşareti Kullanımı ve Konu Anlatımı

Kesme İşareti

Kesme işareti (') Türkçede önemli bir yer tutar ve dilbilgisi kurallarına göre kullanılması gereklidir. Bu işaretin doğru kullanımı, yazılı ifadelerin anlaşılmasını kolaylaştırır ve dilin düzgün bir şekilde korunmasına yardımcı olur. Bu makalede, kesme işaretinin çeşitli kullanım alanlarını ve kurallarını detaylı bir şekilde inceleyeceğiz.

Özel İsimlerin Çekim Ekleri

Kesme işareti, özel isimlerin aldıkları çekim ekleri ile ayrılır. Örnek olarak, "Ezgi'nin ayakkabıları çok güzelmiş." cümlesinde, "Ezgi" özel ismi çekim ekiyle ayrılmıştır.

Kısaltmalar ve Rakamlar

Büyük harfler ile yapılan kısaltmalar ve rakamların aldıkları ekler kesme işareti ile ayrılır. Örneğin, "PTT'nin önünde bugün çok kalabalıktı." cümlesinde, "PTT" kısaltması kesme işareti ile ayrılmıştır. Aynı şekilde, "2023'te önemli olaylar yaşandı." cümlesinde de rakamdan sonra kesme işareti kullanılmıştır.

Harfler, Ekler ve Kelimeler

Kesme işareti, ekinden ayrı gösterilmek istenen harfleri, ekleri ve kelimeleri ayırmak için de kullanılır. Örneğin, "-yor'dan önce gelen ünlüler geniş ünlüler daralır." cümlesinde olduğu gibi.

Ünlüsü Düşen Kelimeler

Ünlüsü düşen kelimelerde, düşen ünlünün yerine kesme işareti konur. Örneğin, "Karac'oğlan n'eylersin n'olur." cümlesinde düşen ünlü harflerin yerine kesme işareti kullanılmıştır.

Dil Adlarına Gelen Ekler

Dil adlarına gelen ekler bitişik yazılır. Örneğin, "Türkçenin", "Özbekçenin", "Japoncaya" gibi. Bu kurala göre, dil adlarına gelen ekler ayrı yazılmaz.

Kurum ve Kuruluş Adları

Kurum ve kuruluş adlarına getirilen ekler ayrılmaz. Örneğin, "Türk Dili Başkanlığına", "İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanlığına" gibi. Bu tür adlara gelen ekler bitişik yazılır.

Özel İsimlerden Türetilen Kelimeler

Özel isimlerden türetilen kelimelerin aldıkları yapım ekleri kesme işareti ile ayrılmaz. Örneğin, "Türklük", "Türkçe", "Türkçülük", "Türkçecilik", "İzmirli", "Atatürkçü", "Avrupalı", "Avrupalılaşmak" gibi. Bu eklerden sonra gelen çekim ekleri de kesme işareti ile ayrılmaz. Örneğin, "İzmirlinin", "Londralı", "Atatürkçülükten" gibi.

Yabancı Kelimeler

Özgün yani orijinal imlaları ile yazılan yabancı kelimelerin ardından gelen yapım ve çekim ekleri kesme işareti ile ayrılmalıdır. Örneğin, "Manchester'lı", "Shakespeare'nin" gibi.

-ler Ekinin Kullanımı

-ler eki, özel isimlerden millet ve sıra dağ isimleri türettiğinde ya da onlara aile, abartma anlamı kattığında kesme işareti ile ayrılmaz. Örneğin, "Türkler", "Almanlar", "Toroslar", "Alpler" gibi. Ayrıca, -ler eki özel isimlere benzerleri anlamı kattığında da kesme işareti ile ayrılmaz. Örneğin, "Atatürkler", "Fatihler", "Yunuslar" gibi.

Satır Sonuna Sığmayan Ekler

Özel isimlerin aldıkları ekler satır sonuna sığmıyorsa, özel isimden sonra kesme işareti konur ve kısa çizgi ayrıca kullanılmaz. Örneğin, "Türkiye'nin" kelimesi satır sonuna sığmıyorsa, "Türkiye'" şeklinde yazılır ve bir sonraki satırda devam eder. Rakamların satır sonuna gelmesi durumunda da yalnızca kesme işareti kullanılır.

Tırnak İçine Alınan Sözler

Tırnak içine alınan sözlerden sonra kesme işareti kullanılmaz. Örneğin, "Yahya Kemal'in 'Kendi Gök Kubbemiz' i okudunuz mu?" cümlesinde tırnak içindeki sözden sonra kesme işareti kullanılmamıştır.

Kesme İşareti Kuralları İçin Örnekler

  • Ezgi'nin ayakkabıları çok güzelmiş. (Özel isim olduğu için kesme işareti ile ayırdık.)
  • PTT'nin önü bugün çok kalabalıktı. (Büyük harf ile yapılan kısaltma)
  • -yor'dan önce gelen ünlüler geniş ünlüler daralır.
  • Karac'oğlan n'eylersin n'olur.
  • Yarın akşam Ahmetlerde toplanıyoruz.
  • Türkiye'nin iktisadi kaynakları israf edilmemelidir.
  • Yahya Kemal'in "Kendi Gök Kubbemiz" i okudunuz mu?

Sizden Gelen Sorular / Yorumlar

İlk soruyu siz sormak istermisiniz?

Soru Sor / Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Noktalama Kuralları Nedir?

Noktalama Kuralları Nedir?

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Üç Nokta Kullanımı ve Konu Anlatımı

Üç Nokta Kullanımı ve Konu Anlatımı

2 Nokta Kullanımı ve Konu Anlatımı

2 Nokta Kullanımı ve Konu Anlatımı

Noktalama İşaretleri Anlamları Nedir?

Noktalama İşaretleri Anlamları Nedir?

Kuyruklu A Kullanımı ve Konu Anlatımı

Kuyruklu A Kullanımı ve Konu Anlatımı

Noktalama İşaretleri Konu Anlatımı

Noktalama İşaretleri Konu Anlatımı