Düzeltme İşareti

Düzeltme İşareti

Düzeltme işareti, veya düzeltme imi, inceltme işareti (ˆ) ya da şapka işareti bazı harflerin üstüne gelerek ses değerlerini uzatan ya da incelten bir diyakritik işaret türüdür. Yerine göre kullanıldığı işlev sebebiyle uzatma işareti ismiyle, karıştırılan bir kavram olan inceltme işareti diye de bilinmektedir. Üzerinde yer aldığı ünlüden önce gelen herhangi bir ünsüz harfi inceltmeye yarar. Kural meydana getirilirken kabul edilen bu yapı genel geçer bir ifade olarak Türkçe dilinde yer almıştır. İnceltme işareti Türkçe, Afrikaanca, İtalyanca, Portekizce, İskoçça, Vietnamca, Slovakça, Rumence, Norveççe, Fransızca, Esperanto, Hırvatça ve Sırpça gibi dillerde ve Japonca ile Farsça’nın Latin harfleri yerine kullanılmasıda diyakritik işaretlerin başında gelmektedir.

Kullanım alanları

Düzeltme işareti (ˆ) Türkçemizde sadece sesli harflerin üstün yer alır. Harfin bu sayede uzun okunmasına olanark sağlar. Mesela: Hala biçiminde kullanımı (babanın kızkardeşi anlamında) ile Hâlâ (Sürekli, henüz)birbirinden farklıdır. Teknik bakımdan Türkçe dilinde herhangi bir sesli harfin inceltilmesi mümkün değildir. İnceltme işareti burada sesli harften sonra gelen sessiz harfleri inceltilme yoluna giderek düzeltme yapar. Sesli harflerin hemen üstüne konulması suretiyle yani işaretlenmesiyle hecenin uzamasını sağlayabiliriz. Bu harflerin Alfabetik sıraya göre kullanımında ise kısa olan ünlüler önce gelmektedir. Mesela alem kelimesi düzeltme işareti bulunan âlem kelimesinden daha önce gelmektedir.

Kullanıldığı harfler

Â: Hafif ince ve uzun bir a sesidir. Kural bakımından bu inceliğin tam olarak anlaşılabilmesi adına biraz uzatılması şarttır. Mesela: Kâğıt, Âlem gibi

Û: Hafif uzatılarak okunması gereken ince olan bir u sesidir. Doğru bir biçimde kullanım adına kural itibariyle biraz uzatılması şarttır. Örneğin: Sûni Mûzip

Î: Uzatılarak okunması gereken ince olan bir i sesidir. Kullanımda İ harfinde yer alan nokta üzerine bu işâret koyulması sonucunda çift noktalama işareti gerektiğinden ve üst üste gelme durumu sebebiyle yalnızca düzeltme işareti kullanılır ve böylece nokta düşer. Örneğin: Mîde,Millî

Ê: Türkçede kullanımı bulunmamaktadır. Uzatılarak okunması gereken ince bir e ünlü sesidir. Özellikle Zazaca ve Kürtçe kelimeler de yoğun bir şekilde kullanılmaktadır. Türkçede yalnızca birkaç kelimede var olmasından ötürü kullanımı pek öngörülmemiştir. Fakat yine de Türkçede bir iki kelimenin telaffuzu ile bir düşünce edinmemizi mümkündür. Örneğin: Nêyzen, Têlif, Mêmur

Yazılışları aynı fakat anlamları ile okunuşları birbirinden farklı olan kelimeleri birbirlerinden ayırt etmek adına okunuşları uzun yapılan ünlülerin üzerine bu işaret kullanılır. Fakat bu şekilde uzatılarak çıkarılan kelimeler aslında inceltme maksadının yerine getirilmesini sağlamıştır.

  • âşık: aşk içinde yanan kişiye denir.
  • aşık: eklem kemiği, aşık kemiği kastedilmiştir.
  • âlem: dünya, evren ve acun anlamındadır.
  • alem: bayrak, cami ve minare kubbelerinin üstünde yer alan hilâl kastedilir.
İki tane istisna örnek ise Katil (öldürme anlamında) ile kadir (değer verme anlamında) kelimeleriyle karıştırılma ihtimali olmasına rağmen katil (a uzun okunur) (öldüren anlamında) ve kadir (a uzun okunur) (güçlü manasında) kelimelerinin bu işaret kullanılmadan yazılması da oldukça yaygındır.

Nispet i'si

Nispet anlamında kullanılan i ünlüsünün ismin halleriden belirtme hâli ve de iyelik eki ile veya başka bir kelime ile karışabileceği için nispet i'sinin üst kısmına düzeltme işareti koymak gerekir. Mesela:

  • resmi: "resim"in belirtme hâli anlamında kullanılmıştır. (Şah İsmail'in resmi)
  • resmî: devletle ilgili ya da devletin olan anlamı vardır. (resmî kuruluşlar)

Bu bahsettiğimiz karışıklıklar meydana gelmiyorsa düzeltme işareti kullanmaya gerek yoktur. Mesela: iktisadi, insani, hukuki, siyasi gibi.

Nispet i'si olan kelimelere Türkçe olan herhangi bir ek getirildiği zaman düzeltme işaretinde herhangi bir değişiklikler yapılmaz. Örneğin: resmîlik, millîleştirmek gibi.

Son Güncelleme : 07.12.2018 21:18:22

Düzeltme İşareti Yorumları

şifre Kırmızı sayı

0 Yorum Yapılmış "Düzeltme İşareti"

Kayıtlı yorum bulunamadı ilk yorumu siz ekleyin
Yüzde İşareti
Yüzde İşareti
Yüzde işareti, Her dilde kullanılırken, kullanıldığı dile göre öncesinde veya arkasında bulunan ve rakamın yüze bölünebilmesini sağlayan işarete denir. Yüzde işareti, sayısal verilerde, ve sayısal verilerin kullanıldığı muhasebe sektöründe karını, za...
Ters Soru İşareti
Ters Soru İşareti
Ters soru işareti (¿), yeryüzünde konuşulan diller aralarında yalnızca İspanyolca'da yer alan bir noktalama işaretidir. Soru işareti (?) cümlesinin başına ters soru işareti, sonuna ise ters soru işareti (¿) katılır. Soruyu bildiren özel kelimeler olm...
Soru İşareti
Soru İşareti
Soru İşareti, kullanım alanı itibariyle oldukça geniş olan ve yaygın bir şekilde kullanılan bir noktalama işaretidir. İsminden de anlaşılacağı üzere soru cümlelerinin sonunda kullanılır. Soru işaretinin bilinen simgesi ise “?” şeklindedir. Şekli k...
Çift Tırnak İşareti
Çift Tırnak İşareti
Çift tırnak işareti, duygu ve düşünceleri daha net ifade etmek, cümlede anlatılmak isteneni vurgu ve ton gibi ifadelerle kolayca anlatmak için kullanılan noktalama işaretlerinden bir tanesidir. Noktalama işaretleri olan nokta, virgül, noktalı virgül,...
Ve İşareti
Ve İşareti
Ve İşareti, dilimizde kullanılmayan, "ve" anlamına gelen "&" şeklindeki logograma ve işareti adı verilir. Kökeni Latince'den gelen bu sembol, Latince "ve" anlamına gelen "e" ve "t" harflerinin birleştirilmesiyle oluşturulmuştur. Geçmişten bugüne sıkç...
Yıldız İşareti
Yıldız İşareti
Yıldız işareti, Asterisk, yıldız imi ya da yıldız işareti ismi verilen işaret, tipografik bir sembol ya da glift şeklindedir. Adını, yıldız şekline olan benzerliğinden dolayı alır. Asterisk ismi de, geç Latince kökeninden, yani küçük yıldızdan gelme...
Denden İşareti
Denden İşareti
Denden işareti, dilbilgisi yazım kuralları içinde yer alan bir noktalama işaretidir. Bir yazıdaki maddelerin sıralamasında veya bir çizelgede alt alta gelen aynı sözcüklerin veya söz gruplarının tekrar yazılmasını önlemek için kullanılır. Denden işar...
Noktalama İşaretleri Anlamları
Noktalama İşaretleri Anlamları
Noktalama İşaretleri Anlamları, İlk çağlarda Sümerler tarafından ilk alfabenin kullanılmasından sonra her medeniyet yazının gelişmesi için büyük emekler sarf etmiştir. Yazının söz gibi anlaşılması için ise noktalama işaretlerinden yararlanılmıştır. G...
Noktalama İşaretleri Etkinlik
Noktalama İşaretleri Etkinlik
Noktalama işaretleri etkinlikleri, genellikle sınava yönelik çalışan öğrenciler ile ortaokul ve lise düzeyindeki öğrencilerin uygulaması gereken ve genellikle verilmiş olan boşlukları tamamlamak amacıyla yapılan bir takım etkinliklerdir. Öğrencile...
Eğik Çizgi
Eğik Çizgi
Eğik Çizgi, çizgi cümleleri birbirinden ayırmak için saat, tarih ve benzeri imgeleri ayırmak için kullanılan bir noktalama işareti türüdür. Bu noktalama işaretinin çeşitli kullanım alanları vardır. Her kullanım alanına uygun olarak farklı bir çizg...
Noktalama İşaretleri Konu Anlatımı
Noktalama İşaretleri Konu Anlatımı
Noktalama işaretleri konu anlatımı, dil bilgisi kuralları gereğince, yazılardaki anlam kargaşasını ortadan kaldırmak için kullanılan işaretler bütünü demektir. Yazıyı yazarken ve okurken kolaylık sağlayan bu işaretleri yerinde kullanmak önemlidir. Ya...
Noktalama İşaretleri
Noktalama İşaretleri
Noktalama işaretleri, Türk dil kurumunca belirlenen duygu ve düşünceleri net ve doğru ifade etmek, cümlelerin yapısını ve duraklama yerlerini belirlemek, okumakta ve anlamakta olayı kolaylaştırmak, sözün vurgusunu ve tonunu ve benzeri özellikleri be...

 

Yüzde İşareti
Ters Soru İşareti
Soru İşareti
Çift Tırnak İşareti
Ve İşareti
Yıldız İşareti
Denden İşareti
Noktalama İşaretleri Anlamları
Noktalama İşaretleri Etkinlik
Eğik Çizgi
Noktalama İşaretleri Konu Anlatımı
Noktalama İşaretleri
Düzeltme İşareti
Tırnak İşareti
Noktalama Kuralları
Ünlem İşareti
Ay Yıldız İşareti
Diyez İşareti
Noktalı Virgül
Uzun Çizgi
Kesme İşareti
İki Nokta
Kuyruklu A
Kısa Çizgi
Alt Çizgi
2 Nokta
Üç Nokta
Nokta
Tilde
3 Nokta
Popüler İçerik
Tırnak İşareti
Tırnak İşareti
Tırnak İşareti, dilimizde önemli noktalama işaretleri arasında yer alan tırnak işaretinin kullanım alanları da oldukça geniştir. Şimdi bu noktalama iş...
Noktalama Kuralları
Noktalama Kuralları
Noktalama Kuralları, duyguları ve düşünceleri açık ifade etmek için kullanılır. Noktalama kuralları okumayı ve anlamayı kolaylaştırmak için kullanılır...
Ünlem İşareti
Ünlem İşareti
Ünlem İşareti, ünlem anlamı veren cümlelerden, seslerden sonra konur. Şaşma, küçümseme, alay, güvensizlik anlamı bildirmek için ilgili kelime yada cüm...
Ay Yıldız İşareti
Ay Yıldız İşareti
Ay Yıldız İşareti, Dünya üzerinde birçok yerde kullanılmış olan ay yıldız işaretinin en basit örnekleri, define haritalarındaki ay yıldız işareti ve T...
Diyez İşareti
Diyez İşareti
Diyez işareti, bir sesin yarım ton inceltileceğini gösteren nota işaretidir. Yani yanına konulduğu notayı yarım aralık incelten müzik imidir. Diyez; b...
Noktalı Virgül
Noktalı Virgül
Noktalı virgül, İşareti ( ;) bu şekilde yazılır ve bir noktalama işaretidir. Genellikle kendi içerisinde virgül ile ayrılmış grupları birbirinden ayır...
Uzun Çizgi
Uzun Çizgi
Uzun çizgi, sık kullanılan noktalama işaretlerinden birisidir. Özellikle karşılıklı olarak yapılan konuşmalar için konuşmanın ya da konuşmacının değ...
Popüler İçerik Son Forum Konuları Yardım Sayfaları  
Yüzde İşareti
Ters Soru İşareti
Soru İşareti
Çift Tırnak İşareti
Ve İşareti
Gizlilik Politikası
Çerez (Cookie) Politikası
Güvenlik Politikası
Bizimle İletişime Geçin
Forumlar
Site Haritası
Feed
Son Forum Konuları
Yardım Sayfaları
Gizlilik Politikası
Çerez (Cookie) Politikası
Güvenlik Politikası
Bizimle İletişime Geçin
Forumlar
Site Haritası
Feed
Sitede yer alan haber ve içeriklerin tüm hakları saklıdır ve buradaki bilgiler sadece bilgilendirme amaçlı olup, kullanımına, uygulanmasına, satın alınmasına, delil gösterilmesine veya tavsiye edilmesine aracılık etmez. Sitemizdeki bilgiler, hiç bir zaman kesin bilgi kaynağı olmayıp, kullanıcılar tarafından eklenmiştir veya yorumlanmıştır. Buradaki bilgiler sitemizin asıl görüşlerini içermeyebileceği gibi hiçbir taahhüt ve tavsiye yerine de geçmez.
Aralık - 2018